Sarı Gagalı Keten Kuşu

Sarı Gagalı Keten Kuşu, halk arasında bu adla anılan küçük ötücü kuşlardan biridir. Türkiye’de bu isim farklı türler için kullanılabilse de, genellikle Avrupa keten kuşu (eski bilimsel adı Carduelis cannabina) veya bazı bölgelerde benzer ispinozgiller için kullanılır. İspinozgiller (Fringillidae) familyasına ait olan bu kuş, zarif yapısı, melodik ötüşü ve tohumlarla beslenmesiyle tanınır.

Genel özellikleri
Bilimsel adı: Linaria cannabina
Familyası: İspinozgiller (Fringillidae)
Boyu: 13–14 cm
Kanat açıklığı: 21–26 cm
Ağırlığı: 15–22 gram
Ortalama yaşam süresi:
Doğada: 3–5 yıl
Uygun bakım altında: 8–10 yıla kadar yaşayabilir.
Görünümü
Erkek

Üreme döneminde erkekler daha gösterişlidir.

Göğüste kırmızımsı pembe renk
Alında kırmızı leke
Sırt kahverengi çizgili
Kanatlarda beyaz şeritler
Kuyruk uzun ve çatallıdır
Gaga açık gri veya sarımsı boynuz rengindedir; halk arasında “sarı gagalı” adı buradan gelebilir.
Dişi
Daha mat kahverengi tonlar
Kırmızı renk bulunmaz
Çizgili göğüs yapısı daha belirgindir.
Genç bireyler
Tamamen kahverengimsi
Kırmızı renkler henüz gelişmemiştir.
Yayılışı

Bu tür geniş bir dağılıma sahiptir:

Türkiye
İngiltere
Fransa
İspanya
İtalya
Almanya
Yunanistan
Fas
Cezayir

Türkiye’de özellikle:

Trakya
Marmara
Ege
Akdeniz
İç Anadolu’nun bazı bölgelerinde görülebilir.
Yaşam alanı

Tercih ettiği habitatlar şunlardır:

Çalılık alanlar
Tarım arazileri
Bağlar
Meyve bahçeleri
Çayırlık alanlar
Yol kenarlarındaki fundalıklar

Yoğun ormanlardan çok açık alanları tercih eder.

Beslenmesi

Doğada ağırlıklı olarak bitkisel beslenir.

Başlıca besinleri:

Devedikeni tohumu
Keten tohumu
Yabani ot tohumları
Karahindiba tohumu
Kanarya otu tohumları
Darı
Ayçiçeğinin küçük tohumları

Yavrularını büyütürken:

Küçük böcekler
Yaprak bitleri
Larvalar

gibi protein bakımından zengin besinleri de tüketir.

Üremesi

Üreme dönemi genellikle Nisan–Temmuz ayları arasındadır.

Dişi kuş:

Çalı içine gizli yuva yapar.
İnce otlar ve köklerle yuvasını örer.
İç kısmını tüy ve yumuşak bitki lifleriyle kaplar.
Yumurtlama
4–6 yumurta bırakır.
Kuluçka süresi yaklaşık 11–13 gündür.
Yavrular yaklaşık 12–15 gün içinde yuvadan ayrılır.
Ötüşü

Keten kuşunun ötüşü:

İnce
Hızlı
Melodik
Cıvıltılı

bir yapıdadır. Erkekler özellikle üreme döneminde uzun süre öterek bölgesini ve eşini duyurur.

Davranışları
Sürü hâlinde dolaşabilir.
Üreme döneminde çiftler oluşturur.
İnsanlara karşı temkinlidir.
Uçuşu dalgalı ve çeviktir.
Doğal düşmanları
Yırtıcı kuşlar
Kediler
Sansarlar
Yılanlar
Kargalar (yumurta ve yavrular için)
Korunma durumu

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği tarafından Asgari Endişe (Least Concern) kategorisinde değerlendirilmektedir. 

Evde beslenebilir mi?

Bazı ülkelerde keten kuşları kafeste beslenmiş olsa da, yabani bireylerin doğadan yakalanması birçok ülkede yasal olarak kısıtlanmış veya yasaktır. Doğal popülasyonların korunması açısından, yabani kuşların doğada bırakılması ve yalnızca yasal yollarla edinilen, esaret altında üretilmiş kuşların beslenmesi önemlidir.

İlginç bilgiler
“Keten kuşu” adı, keten ve benzeri ince tohumları severek tüketmesinden gelir.
Üreme döneminde erkeklerin kırmızı göğüs rengi daha belirgin hâle gelir.
Sonbahar ve kış aylarında daha büyük sürüler oluşturabilirler.
Tohum tüketerek birçok yabani bitkinin yayılmasında ekolojik rol oynarlar.