Kara İskete

Kara iskete, ispinozgiller (Fringillidae) familyasına ait küçük, hareketli ve ötüşüyle dikkat çeken bir ötücü kuştur. İngilizcede Eurasian Siskin olarak bilinir. Özellikle kızılağaç ve huş ağaçlarının bulunduğu ormanlarda yaşar ve sürü hâlinde dolaşmasıyla tanınır.

Genel özellikleri
Bilimsel adı: Spinus spinus
Familya: Fringillidae
Takım: Passeriformes (Ötücü kuşlar)
Boy: 11–12,5 cm
Kanat açıklığı: 20–23 cm
Ağırlık: 10–18 gram
Ortalama yaşam süresi: Doğada 5–8 yıl; uygun koşullarda daha uzun yaşayabilir.
Fiziksel özellikleri
Erkek
Sarı-yeşil gövde
Siyah tepe (başın üst kısmı)
Siyah çene ve boğaz
Kanatlarda belirgin sarı şeritler
Kuyruk siyah, kenarlarında sarı tonlar
Dişi
Daha soluk yeşilimsi-kahverengi renklidir.
Siyah başlığı yoktur.
Göğüs ve karın kısmı ince koyu çizgilidir.
Genç bireyler
Dişilere benzer.
Daha kahverengi ve mat renklidir.
Yayılışı

Kara iskete;

Avrupa’nın büyük bölümünde,
Kuzey Asya’da,
Türkiye’nin uygun bölgelerinde görülür.

Kuzeyde yaşayan popülasyonlar sonbaharda güneye göç eder.

Türkiye’de özellikle:

Karadeniz Bölgesi
Marmara
İç Anadolu’nun bazı kesimleri
Doğu Anadolu’nun ormanlık alanlarında görülebilir.
Yaşam alanı

En çok tercih ettiği alanlar:

İğne yapraklı ormanlar
Huş ve kızılağaç ormanları
Parklar
Bahçeler
Meyve ağaçlarının bulunduğu alanlar

Kış aylarında şehir parklarında ve yemliklerde de görülebilir.

Beslenmesi

Başlıca besini bitki tohumlarıdır.

Özellikle:

Kızılağaç tohumu
Huş tohumu
Ladin ve çam tohumları
Devedikeni tohumları
Karahindiba tohumları

İlkbaharda yavrularını beslemek için:

Yaprak bitleri
Küçük böcekler
Böcek larvaları da tüketebilir.
Davranışları
Çok hareketli ve çeviktir.
Dallarda baş aşağı asılarak beslenebilir.
Genellikle küçük sürüler hâlinde dolaşır.
Sürekli ince “tsi-tsi-tsi” benzeri sesler çıkararak iletişim kurar.
Uçuşu dalgalıdır; kısa yükselip alçalan bir uçuş şekli sergiler.
Üremesi

Üreme dönemi genellikle Nisan–Haziran ayları arasındadır.

Yuvasını çoğunlukla iğne yapraklı ağaçların üst kısımlarına yapar.
Yuva; yosun, ot, örümcek ağı ve ince köklerden örülür.
Dişi 3–5 yumurta bırakır.
Kuluçka yaklaşık 11–14 gün sürer.
Yavrular yaklaşık iki hafta içinde yuvadan ayrılır.
Ötüşü

Kara isketenin ötüşü hızlı, melodik ve cıvıltılıdır. Uçarken de sık sık ses çıkarır. Bu nedenle sürü hâlindeyken kolay fark edilir.

Doğal düşmanları
Atmacalar
Şahinler
Baykuşlar
Sansarlar
Kediler
Büyük kargalar

Yumurtalar ve yavrular ise sincaplar ve bazı memeliler tarafından da tehdit edilebilir.

Korunma durumu

 Popülasyonu genel olarak stabildir, ancak bazı bölgelerde:

Orman tahribatı,
Tarım ilaçlarının aşırı kullanımı,
Yaşam alanlarının parçalanması
gibi etkenler yerel popülasyonları olumsuz etkileyebilir.
İlginç bilgiler
“İskete” adı, tohumları ayıklamadaki ustalığından dolayı bu kuş grubuna verilmiştir.
Ağaç dallarında akrobatik hareketlerle beslenebilir; ince dalların ucunda rahatlıkla dengede durur.
Göç yıllarında bazı bölgelerde çok kalabalık sürüler oluştururken, bazı yıllarda ise oldukça az görülebilir. Bu durum, besin kaynaklarının bolluğuna bağlı olarak değişebilir.
Küçük boyutuna rağmen oldukça dayanıklıdır ve soğuk iklim koşullarına iyi uyum sağlar.